Voor kunstenaars is het atelier de kern, de ‘nucleo’, waaruit alles ontstaat. Eva De Groote en Anneleen Van Offel hebben elk een atelier bij NUCLEO en schreven een column over het belang van een werkruimte.

HIER IS ALLES MOGELIJK
— Anneleen Van Offel —

Kort samengevat: ik probeer over de rust en stilte van mijn atelier te schrijven aan mijn eigen keukentafel, terwijl de lockdown light de buren ertoe drijft elkaar de kop in te slaan en de achterbuurman elke dag stipt om tien uur vanop zijn balkon een concert geeft van Vlaams-nationalistische liederen. Het soort humor van corona. (Gevolg: eerst koffie.)
Ik probeer me uit alle macht te concentreren (opstaan en toch maar even mijn telefoon checken), haal mijn atelier op in mijn hoofd. Witte muren, planten die veel water nodig hebben, een raam dat uitkijkt op de binnentuin van het begijnhof. Opgesloten in mijn kot is het nu vooral een symbool voor wat ik mis. In die kleine kamer, een paar vierkante meter groot, krijgt mijn verbeelding alle ruimte. Wat thuis niet lukt kan daar feilloos. De muren zijn leeg als papier, wit als een schilderdoek, ze stralen uit dat alles nog kan gebeuren, alles is mogelijk.
Daar was ik in Israël. Ik keek naar de bloeiende linden en zag de pijnbomen van Haifa, ik leunde tegen de muur en mijn Israëlische personage leunde tegen de stadsomwalling van Jeruzalem. In mijn atelier val ik samen met mijn verbeelding. Ik sluit de deur achter me en daarmee ook het lawaai van het leven.
‘De grootste vijand van de verbeelding is de onderbreking,’ zegt Joyce Carol Oates.
De fysieke plek van mijn atelier is vooral ook mentale ruimte. In mijn atelier bestaat er niets anders dan het werk zelf, het nadenken, het zoeken, het verkennen van plekken waar ik niet eerder ben geweest. Thuis moet ik omgaan met alle andere mensen die ik ben: lief van mijn lief, bewoner van het huis, sterveling die geld moet verdienen. In mijn atelier ben ik kunstenaar, en daarmee alle mensen die ik wil zijn.
Langzaam kruip ik uit mijn hoofd, ik sta op van de keukentafel en kijk naar buiten, naar de betonnen koer. Ik heb intussen koffiegezet, mijn telefoon gecheckt, de woonkamer opgeruimd en rusteloos rondgehangen. Buiten klinken drilboren. Ik knik mijn planten toe en geef mijn gedachten water.

*

© Koen Broos

Anneleen Van Offel is schrijver, woordkunstenaar en performer.
Haar debuutroman Hier is alles veilig, die zich afspeelt in Israël, schreef ze grotendeels in het Kleine Begijnhof van Gent.

 

 

 

 

HET KUNSTENAARSATELIER EN DE WERELD
— Eva De Groote —

Net op het moment dat ik voorbij kom, opent hij met een ruk de deur van zijn atelier. Hij schrikt. Ik ook. Hij krabt zich even in de haren. Dat hier nog mensen aan het werk zijn, is iets dat hij altijd vergeet, zegt hij. Ik groet hem met een glimlach en loop verder, naar mijn eigen atelier toe. Wacht, roept hij. Kan je me even helpen?
Zijn atelier is ruim en licht. Het ruikt naar verf. Er liggen tubes op de grond. Stukken schetspapier. Een leeg blikje frisdrank.
Een matras samengebonden tot een kluitje staat in het midden van de ruimte op een piedestal. Ben je sterk, vraagt hij. Ik knik. Hij wijst naar een getimmerd bouwsel met balken op de vloer. Het moet rechtop komen. Er zal een groot canvas tegenaan komen aan de voorkant, legt hij uit. De achterkant wordt een opbergsculptuur. Als het ding rechtop staat, is hij me al weer vergeten. Het werk dat geboren wil worden, houdt koortsachtig huis in zijn gedachten. Het veroorzaakt muizenissen en opwinding. Ik maak me uit de voeten.

Er zitten achtentwintig kunstenaars in dit gebouw. Oude kloostergangen vol met kamers. Achter elke deur zit een universum verborgen. Schilderijen worden er gemaakt, meubels, foto’s, sculpturen, mozaïeken, collages, machines, tekeningen. Verhalen worden er uitgebroed. Over de kosmos en over koekjes. Over landschappen en ontmoetingen. Objecten worden er verzameld, geschikt, gerecycleerd, gedupliceerd in keramiek. Een lege pilstrip. Een pistool. Een sok in een bloempot. Een nestkast. Mensen worden er gevangen. Een vleugje van hun ziel. In een portret. Een tekening. Een afbeelding.
Straks zal dit werk uit de atelierruimte breken. Het zal naar je toe komen om je bij je lurven te grijpen in een galerij. Om je te verrassen op straat. Om je op de zenuwen te werken in een magazine. Sommige van de werken zullen je brein doen knetteren. Van verwondering of verbijstering. Van wanhoop of verlangen. Andere tasten onwelvoeglijk naar je onderbuik. Ineens is daar een ongemakkelijkheid. Een krop in je keel. Een traan die biggelt over je wang.

Zie je mij?
Zie je mij echt?
Hoor je mij?
Mijn woorden. Mijn gedachten.
Kijk.
Dit is onze wereld.
Het is een hele kunst om er iets van te begrijpen.

*

© Thomas Sweertvaegher

Eva De Groote is schrijver en maker. Haar debuut Na de regen verscheen in 2018 bij Angèle (Standaard Uitgeverij), haar tweede roman is volop in de maak. Samen met geluidskunstenaar Ruben Nachtergaele maakt Eva geluidscreaties zoals audioportretten en visualisaties. Ze is ook een van de oprichters van sídhe, een platform voor kunst, zorg en rituelen.